DRPP
Klein maar zonder grenzen
Roland DE ROUCK Advocaat

Advocaat aan de balie te Dendermonde sinds 1982 en bijkomend te Gent sinds 2013. Nederlands, Frans, Duits. (Voor meer uitleg klik op beeld)

naar overzicht

ECHTSCHEIDINGSPROCEDURE

Na de wet van 27 april 2007

Meer eenvoudige echtscheiding

De grootste verandering ingevoerd door de wet van 2007 is dat er nog slechts twee gronden tot echtscheiding blijven bestaan; tevens wordt de regeling omtrent het onderhoudsgeld tussen ex-echtgenoten zeer grondig gewijzigd. Voortaan bestaan er dus slechts twee echtscheidingsgronden: 1) de echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT) blijft bestaan doch de procedure wordt enigszins versoepeld; 2) de echtscheiding op basis van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (EOO) wordt ingevoerd als nieuwe grond tot echtscheiding. 

  1. Echtscheiding met onderlinge toestemming (nieuw artikel 230 B.W.) Deze reeds vroeger bestaande echtscheidingsgrond werd behouden, doch met twee lichte aanpassingen. De minimumleeftijd van 20 jaar moet niet langer vervuld zijn op het moment van het neerleggen van het verzoekschrift. Tevens werd de voorwaarde dat de echtgenoten meer dan 2 jaar dienen gehuwd te zijn, afgeschaft. 
  2. Echtscheiding op basis van de onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (nieuw artikel 229 B.W.) De vroeger bestaande echtscheiding op grond van twee jaar feitelijke scheiding en op grond van bepaalde feiten wordt door de nieuwe echtscheidingswet geschrapt en in plaats daarvan wordt de echtscheiding op basis van de onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (EOO) ingevoerd. Er bestaan 3 mogelijkheden waarin de EOO kan worden uitgesproken: 
  • a. Indien de rechter vaststelt dat het huwelijk onherstelbaar is ontwricht, kan hij de echtscheiding uitspreken. Onder "onherstelbare ontwrichting van het huwelijk" wordt verstaan: "wanneer de voortzetting van het samenleven tussen de echtgenoten en de hervatting ervan redelijkerwijs onmogelijk is geworden ingevolge die ontwrichting". Het bewijs hiervan kan geleverd worden met alle wettelijke middelen (vb. betrapping op overspel door gerechtsdeurwaarder). 
  • b. De onherstelbare ontwrichting bestaat tevens wanneer de aanvraag tot echtscheiding door beide echtgenoten wordt ingesteld na meer dan 6 maanden feitelijke scheiding. Indien de echtgenoten op het moment van het neerleggen van het verzoekschrift nog geen 6 maanden feitelijk gescheiden zouden zijn, zal de rechter een nieuwe zitting vastleggen die zal plaatsvinden onmiddellijk na het verstrijken van de wettelijk vereiste termijn van 6 maanden, ofwel 3 maanden na de eerste verschijning van partijen. Als blijkt dat partijen meer dan 6 maanden feitelijk gescheiden zijn, zal de rechter de echtscheiding uitspreken. 
  • c. Tot slot bestaat de onherstelbare ontwrichting van het huwelijk tevens wanneer het verzoek tot echtscheiding wordt gedaan door één van beide echtgenoten na meer dan 1 jaar feitelijke scheiding. Ook hier geldt dat indien partijen op het moment van het indienen van het verzoekschrift nog geen jaar feitelijk gescheiden zijn, de rechter de zitting zal verdagen naar een nieuwe datum onmiddellijk na het verstrijken van de termijn van 1 jaar, ofwel 1 jaar na de eerste zitting. Als vaststaat dat partijen meer dan 1 jaar feitelijk gescheiden zijn, zal de rechter de echtscheiding uitspreken. 

Alimentatie 

a. Ten aanzien van de gemeenschappelijke kinderen 

Hieraan wordt door de nieuwe echtscheidingswet niets veranderd: beide ouders moeten immers blijven bijdragen in de kosten van onderhoud, opvoeding, huisvesting en opleiding voor hun gemeenschappelijk kinderen, ook indien ze gescheiden zijn van elkaar. (zie artikel omtrent de Wet tot bevorderingen van de objectivering van de alimentatievordering) 

b. Tussen ex-echtgenoten (nieuw artikel 301 § 2 B.W.) 

Het staat de ex-echtgenoten vrij om hieromtrent in onderling overleg een overeenkomst te sluiten; doch op vraag van de behoeftige echtgenoot kan dit tevens door de rechter bij vonnis worden bepaald. De nieuwe wet stelt duidelijk dat enkel op verzoek van de “behoeftige echtgenoot” een uitkering tot levensonderhoud kan worden toegestaan door de rechter; het schuldelement speelt hierbij in principe geen rol. 

Opgelet, het is geen totaal nieuw begrip. Ten tijde van de vorige wetgeving heeft het Hof van Cassatie herhaalde malen gesteld dat het begrip “behoefte” een relatief begrip is, dwz per gezinssituatie te interpreteren. Dit verzoek tot alimentatie kan evenwel geweigerd worden door de rechter indien de verweerder/verweerster aantoont dat de verzoeker/verzoekster een “zware fout” heeft begaan die de voortzetting van de samenleving onmogelijk maakt (vb. in geval van partnergeweld). 

Het bedrag van het onderhoudsgeld kan door de rechter worden verhoogd, verminderd of zelfs afgeschaft in geval van nieuwe omstandigheden, die ontstaan zijn buiten de wil van de ex-echtgenoten. Het te betalen bedrag kan nooit hoger liggen dan 1/3de van het netto-inkomen van de onderhoudsplichtige echtgenoot. 

Vernieuwend is dat de duur van de uitkering in de tijd wordt beperkt, zijnde tot de duur van het huwelijk (vb. 15 jaar gehuwd: maximum 10 jaar onderhoudsgeld aan de ex-echtgenoot te betalen; 2 jaar gehuwd: maximum 2 jaar onderhoudsgeld te betalen aan de ex-echtgenoot). Tevens wordt de betaling van het onderhoudsgeld aan de ex-echtgenoot automatisch stopgezet indien deze ex-echtgenoot een nieuw huwelijk of een verklaring van wettelijke samenwoning aangaat. De rechter kan de onderhoudsplicht tevens stopzetten indien de onderhoudsgerechtigde gewoon zou samenwonen met een nieuwe partner. 

Bemiddeling en familierechtbank


Op 1 september 2014 werd de familierechtbank ingevoerd ( om de vroegere verspreiding van bevoegde Rechtbanken op te vangen ), met verregaande gevolgen op het verloop van de procedure.

Partijen moeten nu meer verschijnen op de Rechtbank, dat een veel grotere bemiddelende rol zal spelen. Op zich kan dit zeker positief genoemd, maar het neemt zeer veel tijd in beslag en leidt in de praktijk tot onwerkzame toestanden. Concrete en goede afspraken met de advocaat die bijstand verleent is zeker aangewezen.