DRPP
Klein maar zonder grenzen
Jonas VAN DEN NOORTGATE Advocaat

Advocaat aan de Balie te Dendermonde sinds oktober 2013. Nederlands, Engels en Frans. (voor meer uitleg klik op beeld)

naar overzicht

HET BELANG VAN TEGENSPREKELIJKE VASTSTELLINGEN BIJ BEWEERDE SCHADE

Het belang van tegensprekelijke vaststellingen bij beweerde schade


Probleemstelling: Tijdens het uitvoeren van zijn werkzaamheden heeft de aannemer schade toegebracht. Kan ik onmiddellijk overgaan tot herstelling van deze schade en de kostprijs daarvan doorrekenen aan de aannemer?                                                                                         

Hoewel eenieder die geconfronteerd wordt met schade deze uiteraard zo gauw mogelijk wenst hersteld te zien, is enige voorzichtigheid toch aan te raden.

Het belang van tegensprekelijke vaststellingen wordt immers nog te vaak onderschat, waardoor de opdrachtgever zelf voor de herstellingskost dient op te draaien.

Het probleem waar de opdrachtgever in dergelijke gevallen mee geconfronteerd wordt is tweeledig. Enerzijds is er een probleem van bewijs wanneer zonder de schade vast te stellen tot herstelling wordt overgegaan. Anderzijds impliceert de eenzijdige herstelling ook een inbreuk op de rechten van verdediging van de aannemer die voor een voldongen feit geplaatst wordt wanneer hij niet voorafgaand de mogelijkheid heeft gekregen de beweerde schade vast te stellen en eventueel zelf te herstellen.

Hij die meent schade te hebben geleden draagt de bewijslast van de beweerde schade, hetgeen uiteraard bemoeilijkt wordt wanneer de schade niet meer kan worden vastgesteld omwille van de reeds eenzijdig uitgevoerde herstellingen en wanneer deze evenmin voordien tegensprekelijk werd vastgesteld.

De rechtspraak is immers van oordeel dat wanneer geen tegensprekelijke vaststellingen plaatsvinden en tot herstelling wordt overgegaan, door de opdrachtgever onvoorzichtig gehandeld wordt, hetgeen tot gevolg heeft dat zijn klachten niet kunnen worden onderzocht. Een rechterlijke controle a posteriori is dan ook niet meer mogelijk.

Zelfs wanneer de opdrachtgever zelf vaststellingen zou hebben laten doen, dan nog zijn deze volledig eenzijdig en kan er maar in beperkte mate rekening mee worden gehouden, gelet op de rechten van verdediging.   

Ook het Hof van Beroep te Gent heeft één en ander recent moeten bevestigen in een arrest van 02 februari 2018. Zo werd geoordeeld dat het laten uitvoeren van herstellingswerken door een derde ontegensprekelijk een buitengerechtelijke vervanging van de aannemer impliceert, hetgeen slechts mogelijk is onder voorwaarden die allen moeten zijn vervuld.

Zo moet er sprake zijn van (1) hoogdringendheid, (2) moeten er voorafgaand tegensprekelijke vaststellingen van de tekortkomingen gebeuren om latere bewijsproblemen te vermijden, (3) moet de schadeveroorzaker in gebreke worden gesteld om deze een laatste termijn te geven om over te gaan tot het herstel en (4) moet wanneer de schuldenaar binnen deze termijn niet tot herstel is overgegaan de schuldeiser dan onmiddellijk een derde aanstellen.

Hieruit blijkt nogmaals hoe essentieel de voorwaarde van het voeren van tegensprekelijke vaststellingen van schade is.

Zolang de schuldeiser voormelde voorwaarden niet heeft nageleefd, het herstel steeds op eigen risico van de opdrachtgever zal gebeuren.

Het is dan ook aan te raden om in dergelijke schadegevallen steeds de aannemer onmiddellijk te vragen tegensprekelijke vaststellingen te doen en hem de mogelijkheid te geven te herstellen.

Indien de aannemer zou weigeren om ter plaatse de vaststellingen te komen doen, dan is het aan te raden om een procedure in kortgeding te starten waarbij de aanstelling van een gerechtelijk deskundige wordt verzocht die dan de vaststellingen zal doen in aanwezigheid van de partijen.


JVDN 11.03.2018