DRPP
Klein maar zonder grenzen

DE ERFBELASTING

Wat is de erfbelasting?

De erfbelasting, vroeger de successierechten, is een belasting op erfenissen. Deze materie is niet langer een federale bevoegdheid maar wordt sedert 01/01/2015 (volledig) op regionaal niveau geregeld door de gewesten.

De belasting wordt berekend op wat elke erfgenaam, legataris of begiftigde verkrijgt uit de nalatenschap. Zij zullen dit aangeven via de aangifte van erfbelasting

De erfbelasting kan niet op zijn zachts uitgedrukt rekenen op weerstand onder de bevolking. Ze is ook vaak het voorwerp van politieke discussies en het onderwerp op verkiezingsprogramma’s.

Wat men er ook van zou denken, vroeg of laat krijgt iedereen er wel mee te maken en dan zullen (voorlopig) volgende regels gelden:

Aangifte van erfbelasting

Wie moet aangeven?

De aangifte kan door alle erfgenamen samen of door elke erfgenaam individueel gebeuren.

De erfgenaam die de nalatenschap verwerpt, wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest en zal dan ook geen erfbelasting verschuldigd zijn.

Maar ook de algemene legatarissen en algemene begiftigden, die de nalatenschap niet verworpen hebben, zijn tot aangifte verplicht.

Wanneer?

Hiertoe moet binnen 4 maand na het overlijden een aangifte van erfbelasting ingediend worden. U kunt deze downloaden.

https://belastingen.vlaanderen.be/de-aangifte-van-nalatenschap

Indien de erflater overleden is in een ander land van de Europese Economische Ruimte dan bedraagt deze termijn 5 maanden. Bij een overlijden buiten de EER wordt de termijn verlengd tot 6 maanden.

Eventueel kan uitstel van indiening aangevraagd worden. Let hierbij op, ondanks de toelating tot uitstel zal nog steeds een belastingverhoging verschuldigd zijn.

ogenblik van indiening na het verstrijken van de aangiftetermijn

belastingverhoging in % van de te betalen erfbelasting

vanaf

tot en met de laatste dag van

dag 1
maand 5
1
maand 6
maand 11
5
maand 12
maand 17
7,5
maand 18

10

Het is evenwel nog steeds aangewezen uitstel te vragen. Het is namelijk zo dat bij laattijdige indiening zonder toelating tot uitstel de belastingverhoging die verschuldigd is meer zal bedragen.

ogenblik van indiening na het verstrijken van de aangiftetermijn

belastingverhoging in % van de te betalen erfbelasting

vanaf

tot en met de laatste dag van

dag 1
maand 5
5
maand 6
maand 11
10
maand 12
maand 17
15
maand 18

20


Wat moet U aangeven?

In de aangifte zal u dus alle activa en passiva moeten weergeven die zich in de nalatenschap bevinden (bij gezamenlijke aangifte) of die U naar aanleiding van het overlijden verkregen heeft (individuele aangifte). De aard of ligging van de goederen is onbelangrijk.

Bepaalde handelingen gesteld door de erflater tijdens zijn leven kunnen aanleiding geven tot het betalen van een erfbelasting. De meest gekende is uiteraard de schenking van roerende goederen door de erflater binnen drie jaar voor zijn overlijden (voor zover de schenking niet werd onderworpen aan het evenredig registratierecht, dus handgift, bankgift, onrechtstreekse schenkingen). Ook levensverzekeringen met begunstiging bij overlijden kunnen aanleiding geven tot erfbelasting ( zeker wanneer de verzekering gehanteerd werd als belegging).


       ---) Enkele vermoedens inzake erfrecht en erfbelasting

Enkele voorbeelden. Hetgeen vermeld wordt in de aangifte nalatenschap, kan overeenkomstig cassatierechtspraak gehanteerd worden als buitengerechtelijke bekentenis.

Een zogezegde verkoop kan aanzien worden als vermomde schenking, en kan bij de verdeling in aanmerking komen.

Zo wordt een verkoop van een goed op lijfrente, of met voorbehoud van vruchtgebruik wordt aanzien als schenking, tenzij de andere erfgenamen mee instemmen.

Dan bestaan er fiscale vermoedens. Schenking met voorbehoud van vruchtgebruik bijvoorbeeld, leidt tot belasting op de ganse eigendom.

De Vlaamse Belastingadministratie ( Vlabel ) bleek ook strenger dan de Belgische fiscus. Gelukkig werd recent door de Raad van State  ( arrest nr 241.761 van 12 juni 2018 ) deze strenge “interpretatie” teruggeschroefd. (( vb. gesplitste aankopen van goederen (vruchtgebruik door de ouder, naakte eigendom door het kind ) worden terug aanvaard indien de naakte eigenaar voordien over de financiering beschikte ( ook wanneer dit het gevolg was van een schenking, zelfs zonder registratie ) )

        ---) Waardering

U zal de activa en passiva niet alleen moeten opgeven doch U zal deze tevens moeten waarderen.

Het is belangrijk de waardering waarheidsgetrouw te doen en rekening te houden met het correcte waarderingsmoment (datum van overlijden of latere gebeurtenis). Bij een te hoog ingeschatte waarde zal de erfgenaam immer te veel erfbelasting betalen, terwijl bij een te laag ingeschatte waarde de erfgenaam het risico loopt een boete te moeten betalen.

U kan eventueel beroep doen op een erkend schatter expert om de waarde te bepalen. Deze maakt dan een schattingsverslag op welke bindend is.

Wat betreft de schulden kan men kiezen om ofwel een forfaitair bedrag op te nemen of om de werkelijke schulden en begrafeniskosten te bewijzen. Het is ook mogelijk om de schulden van de overledene te bewijzen en enkel te kiezen voor het forfait voor de begrafeniskosten of omgekeerd. Voor specifieke onroerende schulden moeten steeds de werkelijke kosten aangegeven worden.

Jaar van overlijden

Forfait voor de schulden

Forfait voor de schulden van de gemeenschap

Forfait voor de begrafeniskosten

2015
1.500,00 euro
3.000,00 euro
6.000,00 euro
2016
1.508,37 euro
3.016,74 euro
6.033,49 euro
2017
1.538,10 euro
3.076,20 euro
6.152,40 euro
2018
1.570,80 euro
3.141,60 euro
6.283,20 euro


Waar gebeurt de aangifte?

De aangifte wordt ingediend bij het kantoor dat bevoegd is over de laatste fiscale woonplaats van de overledene, indien deze fiscale woonplaats gedurende de laatste 5 jaar in hetzelfde gewest gevestigd was. Is dit niet het geval dan geschiedt de aangifte bij het kantoor bevoegd over de laatste fiscale woonplaats in het gewest waar de fiscale woonplaats van de overledene het langst was gevestigd.

Er zijn modeldocumenten die U kunt downloaden bij Vlabel https://belastingen.vlaanderen.be/erfbelasting


  1. Tarieven

Na aangifte volgt uiteraard de aanslag.

Bij bepaling van de verschuldigde erfbelasting worden, afhankelijk van de graad van verwantschap met de overledene, een aantal categorieën onderscheiden. Voor elke van deze categorieën gelden eigen tarieven.

Het toepasselijk tarief is deze van kracht is op de dag van het overlijden.

In september 2018 zullen deze tarieven gewijzigd worden, volledigheidshalve worden deze nieuwe tarieven nu reeds vermeld (zie vermelding in rood opschrift).


Tarief in rechte lijn en tussen partners

A Schijf in euro

Tarief in %
Vanaf
tot en met
0,01
50.000
3 / 3
50.000,01
250.000
9 / 9
250.000,01

27 / 27

 

Tarief tussen broers en zussen en andere personen

A Schijf in euro

Tarief in %

Vanaf
tot en met
tussen broers en zussen
tussen anderen
0,01
75.000
30 / 25
45 / 25
75.000,01
125.000
55 / 30
55 / 45
125.000,01

65 / 55
65 / 55

 

De fiscus staat verminderingen toe in volgende gevallen:

Verlaagd tarief voor legaten aan goede doelen, overheden, e.a.

Verlaagd tarief voor overdrachten van familiale ondernemingen en vennootschappen

Vermindering voor kinderen jonger dan 21 jaar

Vermindering voor onroerende goed in het buitenland

Vermindering voor opeenvolgende overdrachten binnen het jaar

En in bepaalde gevallen kan een vrijstelling bekomen worden, het betreft volgende situaties of goederen:

“Abattement” voor gehandicapte personen

Vrijstelling voor bossen

Vrijstelling voor de gezinswoning

Vrijstelling maatschappelijke rechten in vennootschappen, opgericht voor realisatie en/of financiering van investeringsprogramma’s van serviceflats

Vrijstelling voor vererving familiale bedrijven of vennootschappen

Vrijstelling voor grond gelegen in het Vlaams Ecologisch Netwerk

Vrijstelling wettelijke terugkeer

Het kantoor kan U verder helpen indien U verdere vragen zou hebben m.b.t. dit thema en alles errond.

Laatst bijgewerkt op 30/06/2018.